Askerlik süresi ne kadar sürer?

2019'da yürürlüğe giren 7179 sayılı Askeralma Kanunu ile eski kısa dönem ve uzun dönem ayrımı kalktı. Artık süreyi belirleyen şey okul değil, hangi statüde askerlik yaptığın:

• Er ve erbaş: 6 ay.
• Yedek subay ve yedek astsubay: 12 ay.
• İsteğe bağlı devam eden er: 6 aylık hizmetin sonunda, disiplin amirlerinin olumlu görüşüyle 6 ay daha kalabilirsin. Bu dönemde net asgari ücretten az olmamak üzere harçlık ödenir.
• Bedelli askerlik: bedeli peşin ödeyip bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlayan askerliğini yapmış sayılır.
• Dövizle askerlik: yurt dışında en az 3 yıl yaşayıp çalışanlar için; bedel döviz olarak ödenir ve Bakanlığın verdiği uzaktan eğitim alınır.

Kanun Cumhurbaşkanına bu süreleri ihtiyaca göre bir katına kadar artırma ya da yarısına kadar azaltma yetkisi veriyor, ancak bu yolla belirlenen süre 6 aydan az olamaz. Şu an uygulanan süreler yukarıdaki gibi.

Askerliğin, sevk belgende yazan sevk tarihinde başlar. Terhis tarihin de bu tarihten itibaren hesaplanır. Yani trene ya da otobüse bindiğin gün değil, belgedeki tarih esas alınır.

Kimin hangi statüye ayrılacağı eğitim durumuna ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacına göre belirlenir:

• Dört yıllık ve daha uzun fakültelerden mezun olanlardan ihtiyaç kadarı yedek subay adayı olarak ayrılır.
• İki ya da üç yıllık yüksekokul mezunları ve isteyen dört yıllık mezunlar arasından ihtiyaç kadarı yedek astsubay adayı olur.
• İhtiyaç fazlası olanlar askerliğini er veya erbaş olarak yapar ve süreleri 6 ay olur.

Süreni uzatan durumlar da var. Firar, izinden geç dönme, hapis cezasının infazı ve bazı disiplin cezalarında geçen günler hizmetten sayılmaz. Hava değişimi ve istirahatte geçen sürenin ise hizmetin her ayı için yalnızca bir günlük kısmı sayılır; fazlasını terhis öncesinde tamamlarsın. Kanuni izinlerin ise hizmetten sayılır, yani izne çıkman süreni uzatmaz.

Bedelli askerlikte süre bir aylık temel askerlik eğitimidir. Uygulamada bu eğitim 28 gün sürüyor; buna yol süresi eklenir. Eğitim bitince askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırsın.

Ücret sabit bir rakam değil, bir formül. Kanuna göre bedel, 300.000 gösterge rakamının ödeme gününde geçerli memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunuyor. Bu gösterge 2 Nisan 2026 tarihli 7577 sayılı Kanun ile 240.000'den 300.000'e çıkarıldı. Memur aylık katsayısı her yıl Ocak ve Temmuz'da yenilendiği için bedelli ücreti de yılda iki kez değişir. Ödeyeceğin güncel tutarı başvurudan önce e-Devlet'teki bedelli askerlik ekranından ya da msb.gov.tr'den kontrol et.

• Bedel peşin ödenir, taksit yoktur.
• Askerliğe elverişli olman ve fiilen askerliğe başlamamış olman gerekir.
• Yoklama kaçağı, saklı ya da bakaya isen kaçak kaldığın her ay için ek bedel (3.500 gösterge rakamı çarpı katsayı) eklenir.
• Seçildikten sonra vazgeçersen yeni hak verilmez.

Dövizle askerlik, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları için. Kanunun 39. maddesine göre başvurabilmek için:

• Yabancı bir ülkede çalışma izni içeren oturma iznine ya da doğrudan çalışma iznine sahip olup, Türkiye'de geçen süreler hariç en az 3 yıl fiilen çalışmış olman, ya da
• Yurt dışında yaşayıp çok vatandaşlığın olması veya yurt dışında doğup süresiz oturma iznine sahip olman ve en az 3 yıl fiilen yurt dışında bulunman gerekir (bu durumda çalışma şartı aranmaz).

Bedel, bedelli askerlikteki gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunur ve ödeme günündeki kurdan avro ya da karşılığı döviz olarak, başvuru tarihinde peşin ödenir. Başvuru bağlı olduğun Türk konsolosluğu üzerinden yapılır. Dövizle askerlikte birliğe gidip temel eğitim görmezsin; Bakanlığın verdiği uzaktan eğitimi tamamlarsın.

Askerlik süresini hesaplarken en çok karıştırılan noktalar şunlar:

• Birliğe varış günüyle başlatmak: Süre, birliğe ulaştığın günden değil sevk belgesindeki sevk tarihinden başlar.
• Ayları 30 gün saymak: 6 ay, takvimde 181 ile 184 gün arasında değişir. Hangi aylardan geçtiğine göre sonuç farklı çıkar, en güvenlisi tarihi takvim üzerinden hesaplamak.
• İzni süreye eklemek: Kanuni izinler askerlikten sayılır; izne çıkmak terhisini geciktirmez. Tersine, kullanmadığın izin terhisten önce kullandırılır.
• Hava değişimini tamamen saymak: Raporla evde geçirdiğin sürenin yalnızca hizmet ayı başına 1 günlük kısmı sayılır. Uzun bir rapor terhisini ertelediği için bunu planına kat.
• Uzatmadan vazgeçebileceğini sanmak: 6 ay daha kalmak için başvurduysan kanuna göre vazgeçme talebin kabul edilmez. Karar vermeden önce iyi düşün.
• Bedelliden sonra vazgeçmek: Bedelli için seçildikten sonra vazgeçenlere yeniden hak verilmez.

Askerlik durumunu e-Devlet'teki Askerlik Durum Belgesi ekranından görebilirsin. Kesin terhis tarihini ise birliğindeki bölük kâtibi ya da personel birimi söyler, çünkü izin, istirahat ve varsa ceza günleri bu tarihi etkiler.

Askerdeyken çoğu birlikte akıllı telefon kullanılamıyor ve internete ulaşmak zor. SMSZeka tuşlu telefonda SMS ile çalışan bir yapay zeka servisi; 0850 242 95 14'e sevk tarihini yazıp terhise kaç gün kaldığını hesaplatabilir, kanunla ilgili merak ettiğin bir soruyu sorabilirsin. Şafak hesabının ayrıntısı için şafak hesaplama rehberine bakabilirsin.

Terhis olduğunda sana terhis belgesi verilir; bu belgeyi iş başvurularında ve resmî işlemlerde kullanacağın için saklamayı unutma. 6 ay daha devam eden erler için kanun ilk altı ay ve ikinci altı ay için iki ayrı terhis belgesi düzenlenmesini öngörüyor. Askerlik kaydının e-Devlet'e yansıması birkaç gün sürebilir.